Leczenie starczego zwiotczenia skóry (cutis laxa senilis) – biostymulacja kolagenu i lifting iniekcyjny

Po 25.–30. roku życia produkcja kolagenu w skórze spada o około 1% rocznie, a włókna elastyny ulegają stopniowej degradacji (elastozie). Skóra właściwa staje się cieńsza, traci zdolność wiązania wody, słabną więzadła podtrzymujące tkanki, a poduszki tłuszczowe twarzy zanikają i przesuwają się w dół. U kobiet proces gwałtownie przyspiesza po menopauzie – w pierwszych pięciu latach skóra może stracić nawet około 30% kolagenu. Dodatkowo wiotkość pogłębiają: promieniowanie UV, palenie tytoniu, duże wahania masy ciała, przewlekły niedobór snu i niektóre choroby.

Cutis laxa senilis należy odróżnić od cutis laxa jako rzadkiej choroby wrodzonej lub nabytej tkanki łącznej, która wymaga diagnostyki i leczenia w innych specjalnościach. Na tej stronie opisujemy zwiotczenie związane ze starzeniem się skóry.

• wiotka, „luźna” skóra policzków, zaznaczone „chomiki” i utrata wyraźnej linii żuchwy (opadanie owalu twarzy)
• zwiotczenie skóry szyi – poziome „obrączki”, pionowe pasma mięśnia szerokiego szyi, tzw. indycza szyja
• pionowe zmarszczki dekoltu, cienka i pomarszczona skóra dekoltu
• skóra grzbietów dłoni z prześwitującymi ścięgnami i żyłami
• wiotkość skóry ramion, wewnętrznej strony ud, kolan, brzucha (np. po odchudzaniu lub ciążach)
• skóra pergaminowa: cienka, matowa, ze zmarszczkami utrwalonymi także w spoczynku, wolno wracająca po ujęciu w palce (dodatni test szczypania)

Lekarz ocenia grubość i elastyczność skóry (m.in. testem szczypania i czasem powrotu skóry), stopień opadania tkanek, ubytki objętości oraz napięcie mięśni. Na tej podstawie rozstrzyga, co jest głównym problemem: jakość samej skóry (wskazanie do biostymulatorów), ubytek tkanki podskórnej (wskazanie do wypełniaczy – opisane na stronie „Leczenie ubytków tkanki podskórnej”), czy nadmiar skóry i opadanie tkanek (wskazanie do nici, a przy dużym nadmiarze – do konsultacji chirurgicznej). Wyklucza też choroby tkanki łącznej i skóry wymagające innego leczenia oraz przeciwwskazania do iniekcji.

Ustalamy plan: zwykle serię 2–3 zabiegów w odstępach 3–6 tygodni, a następnie zabieg podtrzymujący raz na 12–18 miesięcy. U pacjentek, u których wiotkość jest niewielka, a problemem są głównie zmarszczki mimiczne, lekarz może uznać zabieg za estetyczny – wtedy obowiązuje oferta z sekcji zabiegów estetycznych.

Biostymulatory (stymulatory tkankowe) to preparaty, które po podaniu do skóry właściwej lub tkanki podskórnej pobudzają fibroblasty – komórki produkujące kolagen typu I i III, elastynę oraz kwas hialuronowy. W odróżnieniu od wypełniaczy nie dają natychmiastowego efektu objętości (poza hydroksyapatytem wapnia, który częściowo działa od razu); skóra zagęszcza się i napina stopniowo w ciągu 4–12 tygodni, a efekt narasta przez kilka miesięcy. Odbudowany kolagen pozostaje w skórze także po wchłonięciu preparatu.

Preparaty różnią się składem, głębokością podania, tempem działania i wskazaniami – dlatego lekarz dobiera je do okolicy i stopnia zwiotczenia, często łącząc dwie metody (np. kwas polimlekowy na dolne piętro twarzy i szyję z boosterem kwasu hialuronowego na skórę).

• Kwas polimlekowy – Mitelier 10 ml, Lenisna 10 ml. Najsilniejsze stymulatory kolagenu; przeznaczone do dolnego i środkowego piętra twarzy, szyi, dekoltu, ramion, kolan. Efekt narasta 6–12 tygodni i utrzymuje się 18–24 miesiące. Zwykle 1–2 zabiegi.
• Hydroksyapatyt wapnia – Radiesse. Daje częściowy efekt uniesienia od razu i długotrwałą stymulację kolagenu. Stosowany na linię żuchwy, policzki i skronie; w postaci rozcieńczonej – na skórę szyi, dekoltu, dłoni i ramion. Efekt 12–18 miesięcy.
• Profhilo i Profhilo Structura. Wysokostężony kwas hialuronowy w postaci kompleksów hybrydowych, bez chemicznego sieciowania. Profhilo podawany jest w 5 punktach po każdej stronie twarzy (technika BAP) i na szyję – napina, nawilża i zagęszcza skórę; 2 zabiegi w odstępie 4 tygodni. Profhilo Structura odbudowuje powierzchowną tkankę tłuszczową bocznych partii twarzy, która „podpiera” wiotką skórę.
• Ejal 40. Nieusieciowany kwas hialuronowy o wysokim stężeniu do bioregeneracji skóry twarzy, szyi, dekoltu i dłoni; seria 3–4 zabiegów co 2–3 tygodnie.
• Polinukleotydy – Nucleofill (Strong na twarz i szyję, Soft Eyes na okolicę oczu). Pobudzają fibroblasty, działają przeciwzapalnie i antyoksydacyjnie, poprawiają nawilżenie i sprężystość cienkiej skóry; 2–3 zabiegi co 3–4 tygodnie.
• Kolagen – Karisma Rh Collagen (rekombinowany kolagen typu I) i Tropokolagen GUNA (MD-Matrix, MD-Tissue). Dostarczają skórze kolagenu i jednocześnie stymulują jego własną produkcję; szczególnie przydatne przy bardzo cienkiej skórze, np. pod oczami, na szyi i dekolcie. Tropokolagen stosuje się w serii 4–6 zabiegów co 1–2 tygodnie.
• Nici PDO (mono i screw) oraz nici haczykowe COG. Nici PDO zagęszczają skórę przez stymulację kolagenu wokół wchłanialnej nici; nici haczykowe mechanicznie unoszą opadające tkanki policzków, linii żuchwy i szyi. Stosowane, gdy dominuje opadanie tkanek, a nie sam ubytek gęstości skóry.
• Toksyna botulinowa (Allergan, Bocouture, Letybo) – jako uzupełnienie: rozluźnia pasma mięśnia szerokiego szyi, które pociągają w dół skórę żuchwy i szyi (tzw. lifting Nefertiti), oraz ogranicza nadmierną pracę mięśni mimicznych, która w skórze o obniżonej elastyczności utrwala zmarszczki statyczne czoła, gładzizny, okolicy oczu, brody i kącików ust.

• Kwalifikacja i plan leczenia (ok. 15 minut), zdjęcia dokumentacyjne.
• Znieczulenie: krem znieczulający na 20–30 minut; większość preparatów zawiera dodatkowo lidokainę lub jest rozpuszczana z lidokainą.
• Dezynfekcja skóry i oznaczenie punktów podania.
• Iniekcje igłą lub kaniulą – w zależności od preparatu i okolicy: technika punktowa (Profhilo, Ejal 40), liniowa lub wachlarzowa (kwas polimlekowy, Radiesse), śródskórna (kolagen, polinukleotydy). Nici wprowadzane są przez pojedyncze wkłucia.
• Po kwasie polimlekowym – masaż okolicy zgodnie z instrukcją lekarza (kilka minut, kilka razy dziennie przez kilka dni), aby preparat rozłożył się równomiernie.
• Zalecenia pozabiegowe i termin kontroli. Cały zabieg trwa 30–60 minut.

Pierwsze zmiany – lepsze nawilżenie i napięcie skóry – widoczne są po 2–4 tygodniach, zagęszczenie i uniesienie tkanek narasta przez 2–6 miesięcy. Efekt utrzymuje się od 6–9 miesięcy (boostery kwasu hialuronowego, kolagen) do 18–24 miesięcy (kwas polimlekowy, hydroksyapatyt wapnia). Wyprodukowany kolagen nie znika po wchłonięciu preparatu – po zakończeniu działania skóra nie wraca do stanu gorszego niż wyjściowy; postępuje jedynie naturalne starzenie, dlatego zalecamy zabiegi podtrzymujące co 12–18 miesięcy.

Efekt jest naturalny: skóra jest gęstsza, gładsza i lepiej napięta, kontur żuchwy i szyi wyraźniejszy. Biostymulatory nie zmieniają rysów twarzy i nie zastępują wypełniaczy tam, gdzie brakuje objętości, ani chirurgii tam, gdzie nadmiar skóry jest duży.

• Na 5–7 dni przed zabiegiem, jeżeli nie są przepisane przez lekarza, odstaw leki i suplementy zwiększające ryzyko siniaków: aspirynę i inne niesteroidowe leki przeciwzapalne (ibuprofen, naproksen), witaminę E, kwasy omega-3, wyciąg z czosnku, miłorzębu, żeń-szenia. Leków przeciwzakrzepowych przepisanych przez lekarza nie odstawiaj samodzielnie – poinformuj o nich podczas kwalifikacji.
• Na 48 godzin przed zabiegiem zrezygnuj z alkoholu; w dniu zabiegu nie pij dużo kawy.
• Nie wykonuj zabiegów laserowych, peelingów chemicznych ani intensywnego opalania okolicy zabiegu przez 2–4 tygodnie przed wizytą.
• Zabiegi stomatologiczne (higienizacja, leczenie) – najlepiej co najmniej 2 tygodnie przed zabiegiem i 2 tygodnie po nim.
• Przyjdź bez makijażu w okolicy zabiegu; jeżeli masz skłonność do opryszczki, powiedz o tym lekarzowi.

• Przez 24–48 godzin unikaj intensywnego wysiłku, sauny, basenu, solarium i gorących kąpieli; śpij na plecach z lekko uniesioną głową.
• Nie dotykaj, nie masuj (poza masażem zaleconym po kwasie polimlekowym) i nie uciskaj miejsc podania; makijaż najwcześniej po 24 godzinach.
• Przez 2 tygodnie nie wykonuj w tej okolicy innych zabiegów kosmetycznych (masaże twarzy, peelingi, lasery, radiofrekwencja, mikronakłuwanie).
• Stosuj krem z filtrem SPF 50 – to element leczenia, nie tylko pielęgnacji.
• Możliwe są: zaczerwienienie, obrzęk, drobne siniaki, tkliwość, przez kilka dni wyczuwalne grudki w miejscach podania – ustępują samoistnie. W razie nasilonego bólu, narastającego obrzęku, zblednięcia lub sinienia skóry, gorączki albo zmian przypominających opryszczkę skontaktuj się z nami niezwłocznie.

• ciąża i karmienie piersią
• aktywna infekcja lub stan zapalny skóry w okolicy zabiegu (opryszczka, trądzik ropny, zapalenie mieszków)
• choroby autoimmunologiczne tkanki łącznej w aktywnej fazie (np. twardzina, toczeń) – wymagana indywidualna ocena
• skłonność do bliznowców i blizn przerostowych (szczególnie kwas polimlekowy i nici)
• aktywna choroba nowotworowa w trakcie leczenia – bez zgody onkologa
• zaburzenia krzepnięcia, leczenie przeciwzakrzepowe bez oceny ryzyka
• niewyrównana cukrzyca, niewyrównane choroby przewlekłe
• wypełniacze trwałe (silikon, poliakrylamid) podane wcześniej w tej okolicy
• uczulenie na składniki preparatu (w tym lidokainę; przy tropokolagenie GUNA – na białka wieprzowe)
• choroby nerwowo-mięśniowe (miastenia) i antybiotyki aminoglikozydowe – przeciwwskazanie do toksyny botulinowej
• zabieg laserowy, peeling lub intensywne opalanie w ciągu ostatnich 2–4 tygodni w tej okolicy

Wypełniacz (usieciowany kwas hialuronowy) fizycznie uzupełnia brakującą objętość i działa od razu. Biostymulator pobudza skórę do produkcji własnego kolagenu – efekt pojawia się po kilku tygodniach, dotyczy jakości i napięcia skóry, a nie objętości. Przy zwiotczeniu skóry podstawą leczenia są biostymulatory; wypełniacze dodajemy tylko tam, gdzie rzeczywiście brakuje tkanki.

Poprawa nawilżenia i napięcia pojawia się po 2–4 tygodniach, zagęszczenie skóry narasta przez 2–6 miesięcy. Efekt utrzymuje się od 6–9 miesięcy (boostery kwasu hialuronowego, kolagen) do 18–24 miesięcy (kwas polimlekowy, hydroksyapatyt wapnia).

Zwykle serię 2–3 zabiegów co 3–6 tygodni, a potem jeden zabieg podtrzymujący co 12–18 miesięcy. Przy kwasie polimlekowym i hydroksyapatycie wapnia często wystarczają 1–2 zabiegi. Dokładny plan lekarz ustala na kwalifikacji.

Stosujemy krem znieczulający, a większość preparatów zawiera lidokainę. Pacjentki opisują zabieg jako uczucie ukłuć i rozpierania; najbardziej wrażliwe okolice to szyja i dekolt. Ból po zabiegu jest niewielki i mija w ciągu doby.

Nie. Kolagen wytworzony pod wpływem stymulatora pozostaje w skórze. Po wchłonięciu preparatu skóra nie wraca do stanu gorszego niż wyjściowy – postępuje jedynie naturalne starzenie, które spowalniamy kolejnymi zabiegami.

Tak – to najczęstszy sposób leczenia zwiotczenia skóry. Lekarz ustala kolejność: zwykle najpierw toksyna botulinowa i biostymulator, wypełniacze lub nici w kolejnym etapie, gdy widać już efekt zagęszczenia skóry.

Nie. Biostymulatory poprawiają gęstość i napięcie skóry oraz kontur żuchwy i szyi, ale nie dodają objętości i nie modelują twarzy. Twarz wygląda na wypoczętą i „ujędrnioną”, nie na zmienioną.